Hopp til innhold

Valgte elementer er lagt i handlekurven

Gå til handlekurv
Historisk arkiv: Dette innholdet er arkivert og blir ikke oppdatert.

Forskningsfunn

Miljøgifter: Redusert sjanse for graviditet?

Publisert Oppdatert

Illustrasjonsfoto: Colourbox.com
Illustrasjonsfoto: Colourbox.com

Fleire forsøk har vist uheldige følgjer når forsøksdyr blir utsett for miljøgifter av typen perfluorerte stoff (PFC). Meir usikkert er det om små mengder som menneske blir utsett for i miljøet kan vere uheldig. Tidlegare forskingsarbeid kan tyde på ein samanheng mellom nivå av PFC i blod og tida det tar for kvinner å bli gravide. Ein 2012 delstudie frå den norske mor og barn-undersøkinga (MoBa) tyder ikkje på at PFC verkar inn.


Har du funnet en feil?

Ei gruppe på 910 kvinner frå MoBa som var gravide i 2003 og 2004 var med på denne delstudien. Av desse var 416 valde ut fordi dei utan prevensjon, men med aktivt seksualliv, hadde trengt meir enn 12 månader på å bli gravide. Forskarane undersøkte separat førstegongsgravide og fleirgongsfødande.

  • Mellom dei med høgast PFC var risikoen dobbelt så stor for redusert sjanse for å bli gravid 
  • Hos førstegongsfødande var det ingen samanheng mellom nivået av PFC og redusert sjanse for å bli gravid 
  • Hos fleirgongsfødande var det noe høgare nivå av PFC hos dei som trengte lang tid på å bli gravide

Nivået av PFC går til vanleg ned i løpet av svangerskapet og ammetida, bl.a. fordi stoffet går ut i morsmjølka. Fordi PFC kan stige over tid mellom svangerskapa, kan auka PFC vere ein følgje av langt intervall mellom svangerskapa og ikkje nødvendigvis ei årsak.

Ein dansk studie frå perioden 1996-2002 konkluderte med ein samanheng mellom høgt nivå av PFC og redusert sjanse for å bli gravid. Ein viktig forskjell er at nivåa som var målte var vesentleg høgare i denne perioden; nivået generelt har gått ned dei siste åra. Den danske studien skilde heller ikkje mellom førstegongsgravide og fleirgongsfødande. Studien frå MoBa ser derfor ut til å gi større innsikt, og tyder ikkje på at PFC gir redusert sjanse for å bli gravid.

Studien er gjort i samarbeid mellom Folkehelseinstituttet og National Institutes of Environmental Health i USA.

Fakta om PFC

  • Miljøgifter av typen PFC (perfluorerte stoff) finst mellom anna i ei rekke impregnerte forbruksprodukt, i tekstil, tepper og matemballasje.
  • Fisk og skaldyr er den viktigaste matvarekjeldene for desse stoffa.
  • Morsmjølk er hovudkjelda for barn som blir amma.
  • Innemiljøet kan bidra til at vi får i oss PFC.
  • Bruken har gått vesentlig ned det siste tiåret, men PFC er å påvise i blodet frå mødrer og nyfødde barn og i brystmjølk
  • Stoffa blir brote ned svært seint og kan skade levende organismar, og blir derfor sett på som miljøgifter

Referanse

Whitworth, Kristina W.; Haug, Line S.; Baird, Donna D.; Becher, Georg; Hoppin, Jane A.; Skjaerven, Rolv; Thomsen, Cathrine; Eggesbo, Merete; Travlos, Gregory; Wilson, Ralph; Longnecker, Matthew P. Epidemiology 2012; 23: 257–263. Perfluorinated Compounds and Subfecundity in Pregnant Women.